Een therapeutische reis naar een positiever zelfbeeld
In dit artikel beschrijf ik hoe een cliënt tijdens een coachingssessie door middel van de techniek van het Sociaal Panorama een verschuiving ervoer van een angstig, teruggetrokken zelfbeeld naar een gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen. Dit zijn de stappen van het proces wat hij doorliep.
De aanleiding: angst en zelfkritiek
De cliënt kampte met aanhoudende stress op meerdere levensgebieden: druk op het werk, zorgen thuis en mantelzorg voor een ouder familielid. Een terugkerend patroon was de angst om veroordeeld of afgewezen te worden door anderen op de werkvloer, in het bijzonder de vrees om als niet-kundig te worden gezien. Daarbij speelde een hardnekkige innerlijke criticus een grote rol, een stem die steeds zei: “Je doet het niet goed genoeg.”
Stap 1: Het huidige zelfbeeld in kaart brengen
De techniek van het Sociaal Panorama gaat ervan uit dat we alle mensen en relaties in ons leven onbewust een plek geven in de ruimte om ons heen. Dat geldt ook voor het beeld dat we van onszelf hebben.
Ik vroeg de cliënt de ogen te sluiten en te ervaren waar het angstige zelfbeeld zich bevond in de ruimte. De cliënt beschreef het beeld direct en concreet: zijn angstige zelfbeeld zat in de hoek, op de grond, met de knieën gebogen, de blik naar beneden gericht en het gezicht schuin van de cliënt afgewend. Dit beeld voelde meteen herkenbaar en emotioneel geladen.
Stap 2: De gewenste positie bepalen
Vervolgens vroeg ik waar de cliënt dit zelfbeeld zou willen zien. Het antwoord was duidelijk: rechtop staand, recht voor de cliënt, zodat ze elkaar in de ogen konden kijken. Dit werd het kompas voor de rest van de oefening: niet een vaag ideaalplaatje, maar een heel specifiek, belichaamd verlangen.
Stap 3: Wat heeft het angstige deel nodig?
Voordat het zelfbeeld kon opstaan, onderzochten we wat daarvoor nodig was. De cliënt noemde als eerste: vertrouwen in zichzelf. Vanuit die vraag werd vervolgens gezocht naar een concrete, positieve ervaring uit het eigen leven die dat vertrouwen belichaamde. De cliënt noemde spontaan golfen, een activiteit die energie geeft, plezier brengt en waarbij de cliënt zichzelf volledig vertrouwt.
Dit positieve zelfaspect, de golvende, vrolijke versie van de cliënt, werd als het ware naast het angstige deel geplaatst. De begeleider nodigde de cliënt uit om de kleuren die hij ervaarde bij dit gevoel en het gevoel van dat beeld over te dragen aan het angstige deel. Het resultaat: het angstige deel slaagde erin op te staan.
Stap 4: De blik van de grond tillen
De volgende beweging was de blik omhoog brengen, van naar de grond naar recht voor zich uit kijken. Hij had hiervoor licht nodig. Helderheid over de weg voorwaarts, kunnen zien waar je naartoe gaat.
Op mijn vraag wanneer hij dat licht recentelijk had ervaren, bleek er een concreet ankerpunt te zijn: de avond ervoor had de cliënt, ondanks grote druk, een rapport voor negentig procent afgekregen. Dat gaf een gevoel van verlichting en voldoening.
De begeleider nodigde de cliënt uit om dat gevoel werkelijk te ontvangen, met een open lichaamshouding, handen op de benen, en de woorden: “Het is gelukt.” De cliënt gaf aan dat dit onwennig voelde, maar probeerde het toch toe te laten.
Stap 5: De donkere wolk verlichten
Toen het positieve deel van de cliënt zijn licht probeerde over te dragen aan het angstige deel, bleek er een belemmering te zijn: een donkere wolk boven het angstige deel, gevuld met gedachten over onafgemaakte taken en zelfkritiek.
Ik nodigde hem uit om het volgende te visualiseren: achter het angstige deel rees de zon op, klom naar zijn hoogste punt en scheen met volle kracht. De zonnestralen raakten de donkere wolk en verlichtten die langzaam. De cliënt ervoer hoe de wolk oploste en hoe het angstige deel met meer vertrouwen vooruit begon te kijken. Daarna ontving het de positieve energie beter en zette zelfs een stap naar voren.
Stap 6: Het zelfbeeld naar de gewenste positie brengen
Nu de weg vrij was, mocht het zelfbeeld langzaam naar de gewenste plek lopen: recht tegenover de cliënt. De cliënt stond op uit de stoel en ervoer dit staand, met gesloten ogen. Op een meter afstand stond het zelfbeeld nu in een neutrale, open houding. De cliënt beschreef het als iemand die een moeilijk deel achter zich heeft gelaten.
Stap 7: Het zelfbeeld uitvergroten en in het licht zetten
De begeleider vroeg het zelfbeeld vervolgens iets verder weg te plaatsen en het te laten groeien, twee koppen groter, stevig en krachtig, badend in het licht. De cliënt keek naar dit beeld en zei: “Daar wil ik naartoe.”
Toen het beeld dichterbij mocht komen en ook de cliënt aankeek met bewondering, ervoer de cliënt dat gevoel van top tot teen. Daarna werd het beeld teruggebracht naar de werkelijke lichaamslengte, maar het licht bleef. En de wederzijdse blik van erkenning bleef.
De cliënt omschreef het als: “Het voelt goed. Ik ervaar meer zelfvertrouwen. Het voelt fijn.”
Wat maakt deze techniek krachtig?
Wat het Sociaal Panorama bijzonder maakt, is dat het werkt met het onbewuste. Veel mensen dragen een negatief zelfbeeld met zich mee zonder dat ze zich bewust zijn van hoe dat beeld er concreet uitziet: welke houding het heeft, waar het zich bevindt, wat het nodig heeft. Door dat beeld te externaliseren en er actief mee aan de slag te gaan, ontstaat er beweging die verder gaat dan cognitief inzicht alleen.
De cliënt in deze sessie had jarenlang vanuit een gekromd, weggedoken zelfbeeld gehandeld, zonder dat dit bewust was. In de loop van de oefening werd zichtbaar hoe dat beeld was ontstaan door opeenstapeling van negatieve ervaringen, en hoe het kon verschuiven door contact te maken met positieve, zekere delen van dezelfde persoon.
Een vaardigheid voor dagelijks gebruik
Aan het eind van de sessie gaf ik de cliënt een eenvoudige thuisoefening mee: neem regelmatig een moment om het zelfbeeld voor je te zien, rechtop, in het licht. En zeg tegen jezelf, op dagelijkse basis: “Je doet het goed. Met de middelen die je hebt, met de energie waarover je beschikt.”
Niet als loze affirmatie, maar als oefening in het innemen van een mildere, liefdevolle innerlijke stem tegenover de steeds aanwezige criticus. Want het gevoel van trots op jezelf is voor veel mensen onbekend en ongemakkelijk. Het oefenen ervan is dan ook geen luxe, maar een noodzaak.
Het Sociaal Panorama laat zien hoe diep belichaamd ons zelfbeeld is, en hoe krachtig het kan zijn om dat beeld bewust te verschuiven. Niet door de angst te ontkennen of weg te redeneren, maar door naast het angstige deel ook de kracht, het licht en de eigenwaarde zichtbaar te maken die er altijd al waren.
Wil je toewerken naar het ervaren van eigenwaarde en zelfvertrouwen? Plan een Discovery Call in om kennis te maken en boek de introductiesessie in mijn praktijk in Den Haag of via videobellen.
Met Com-Passie,
Chungmei
Ik begeleid hoogsensitieve personen naar hun Innerlijke Jaguar, Natuurlijk zelfvertrouwen en Intuïtie: www.orchidoflife.nl
Het is mijn missie om getalenteerde HSPers van trauma te bevrijden.
Laten we samenwerken om een vitaal & inspirerend leven te creëren.
Lees ook:
Door ongemak heen: het proces van transformatie
Vastzitten in ongezonde situaties: waarom blijven we?
Coachingstraject: Transformeer jouw leven
